Violeta Jovanović izvršni direktor NALED-a
Sledeći primere najbolje prakse Evropske unije, Nacionalna alijansa za lokalni ekonomski razvoj (NALED) 2007. godine pokrenula je Program za sertifikaciju opština sa povoljnim poslovnim okruženjem u cilju stvaranja dobre poslovne klime i povećanja nivoa investicija u lokalnim samoupravama. Projekat je omogućen uz institucionalnu podršku Ministarstva ekonomije i regionalnog razvoja sa ciljem da se opštine upoznaju sa standardima koje treba da ispune kako bi ostvarile uslove za sticanje sertifikata.
Sertifikacija opština sa povoljnim poslovnim okruženjem (Business Friendly Certification - BFC) je proces koji promoviše standarde efikasne i transparentne lokalne administracije i omogućava ocenu kvaliteta usluga i informacija koje opštine pružaju investitorima i privrednicima. Sertifikacija je namenjena svim opštinama i gradovima u Srbiji koje žele da unaprede uslove za poslovanje u svojim sredinama, privuku nove investicije i podstaknu razvoj lokalne ekonomije.
Stvaranje privlačne poslovne klime ne znači samo da se nude finansijske povlastice investitorima. Iako je to važan deo odluke, investitori uzimaju u obzir i kvalitet komunikacije koju ostvaruju sa lokalnim vlastima, profesionalizam, preciznost, kao i utisak i očekivanja o mogućem partnerskom odnosu u budućnosti. Investitori vrednuju realno predstavljenu sliku o lokalnoj sredini i predvidljivost potrebnog vremena i novca koji je potreban za različite postupke, počev od registracije preduzeća, preko izgradnje objekta, povezivanje na energetske i komunalne sisteme snabdevanja i zapošljavanje radne snage. Sertifikacija opština znači ispunjenje određenih standarda, tj. određenu garanciju da će postojeći privrednici, kao i potencijalni investitori, dobiti usluge i informacije na način koji olakšava poslove i aktivnosti koje spadaju u nadležnost lokalnih samouprava u Srbiji.
Kriterijumi
Uspostavljeno je 12 kriterijuma i više od 80 potkriterijuma na osnovu kojih se ocenjuje da li je i u kojoj meri neka opština ispunila standarde povoljnog poslovnog okruženja:
Strateški pristup lokalnom ekonomskom razvoju
Organizacioni kapacitet za pružanje podrške privredi
Uključenost privrede u rad lokalne uprave (privredni savet)
Efikasan sistem za izdavanje građevinskih dozvola
Dostupnost informacija relevantnih za poslovanje
Primena marketinga u cilju promocije investicija
Kreditna sposobnost i finansijska stabilnost
Promocija zapošljavanja i razvoja ljudskih resursa
Podsticanje privatno-javnih partnerstava
Adekvatna infrastruktura i pouzdane komunalne usluge
Transparentna politika lokalnih taksi, poreza i podsticaja
Primena informacionih tehnologija
Povoljno poslovno okruženje imaju one opštine koje ispune 75% navedenih kriterijuma. Zvanični sertifikat izdaju NALED i Ministarstvo ekonomije i regionalnog razvoja, kao svojevrsnu garanciju investitorima da opština nudi sve potrebne uslove za uspešan početak i razvoj biznisa.
Značaj
Gotovo trećina svih lokalnih samouprava u Srbiji unapređuje privredni ambijent kroz NALED-ov Program sertifikacije, dok je ukupno 16 opština zaslužilo Sertifikat o povoljnom poslovnom okruženju.
Kriterijumi Sertifikacije daju jasne smernice opštinama o vrsti i kvalitetu usluga, informacija i infrastrukture koje investitori i privrednici očekuju. Svaka opština uključena u proces Sertifikacije dobija konkretne preporuke koje reforme je potrebno da sprovede kako bi stvorila povoljno poslovno okruženje koje podrazumeva efikasnu administraciju, transparentnu lokalnu upravu, adekvatnu infrastrukturu i partnerski odnos prema privredi.
Krajnji cilj Sertifikacije je jačanje konkurentnosti lokalnih samouprava, promocija investicija, povećanje zaposlenosti i rast životnog standarda u Srbiji. Program sertifikacije opština sa pozitivnim poslovnim okruženjem je jedinstven u našoj zemlji.
Prilikom utvrđivanja visine ove takse, opštine se u praksi rukovode i brojem zaposlenih, prosečnom zaradom, rastom cena vrstom delatnosti pravnog lica, odnosno zonom na kojoj se dati objekat nalazi. To znači da opština svojim aktom utvrđuje visinu ove takse, olakšice, rokove i način plaćanja, ali često bez realnog osvrta na mogućnosti privrednih subjekata i konstruktivnog dijaloga sa privredom. Povrh svega, opštine koje su manje konkurentne (geografski i infrastrukturno) imaju veće takse i oscilacije u izmenama visine taksi na godišnjem nivou, što je obrnuto srazmerno uslovima za poslovanje koje nude.
Neplansko povećanje ovih nameta znatno povećava troškove poslovanja, onemogućava preduzeća da isplaniraju svoje troškove i predstavlja loš signal za privredu i strane investitore u čijim zemljama je povećanje komunalnih taksa predvidivo na višegodišnjem nivou.
Ovakve mere za rezultat imaju pad privredne aktivnosti jer previsoki nameti opterećuju privredu i doprinose rastu sive ekonomije. Ako pri tom uzmemo u obzir da porez na zarade čini najveći procenat budžeta u kategoriji izvornih prihoda, onda je jasno zašto je opštini dugoročno u interesu da podstiče razvoj privrede i zapošljavanje, umesto da kratkoročno poveća druge namete.
Iz navedenog se zaključuje da je poreska konkurencija moćan razvojni mehanizam, ali i izvor prihoda kroz podsticanje razvoja male privrede. Ako žele da budu konkurentne, od opština se očekuje da obezbede oslobođenja za početnike u biznisu kako bi bili rasterećeni ovih obaveza u prvim godinama poslovanja kada su troškovi otpočinjanja posla značajni, niže takse za firme u seoskim područjima i odabrane delatnosti (stari zanati), kao i da pored podsticaja za strane investitore, obezbede aktivne mere podrške za domaću privredu koja tu već posluje.
Ono što opština za početak može da učini, u cilju stvaranja boljih uslova za poslovanje na lokalu jeste racionalizacija visine taksa i ujednačavanje načina za obračun. Na republičkom nivou, potrebno je definisati maksimalan iznos komunalnih taksi i procenat povećanja čime bi se uvela određena predvidivost u ovu oblast, što je od važnosti za planiranje troškova i stabilnost u poslovanju, koja je trenutno jedna od ključnih prepreka našoj konkurentnosti i boljem životnom standardu.
izvor Blic
